Darłowo – Opis

Latarnia morska Darłowo zbudowana została u nasady falochronu wschodniego u ujścia Wieprzy do Morza Bałtyckiego. Miała ona za zadanie wskazywać żeglarzom bezpieczne wejście do portu w Darłowie. Latarnia znajduje się właściwie w Darłówku Wschodnim, które jest obecnie znaną miejscowością wypoczynkową, a port w Darłowie służy głównie rybakom i żeglarzom.

Rozwój portu w Darłowie związany był z rozwojem grodu, który prawa miejskie uzyskał w 1270 r. O randze miasta świadczy fakt, że w 1412 r. stało się ono samodzielnym członkiem związku miast hanzeatyckich. Gród był najpierw warownią, a dopiero później ważnym ośrodkiem handlowym. Ponieważ handel odbywał się również drogą morską, to w miarę jego rozwoju musiał rozwijać się również darłowski port. Na pocz. XV w. port w Darłowie przeżywał pomyślny rozwój handlowy, który został jednak zahamowany w 1 poł. XVII w. na skutek działań wojny trzydziestoletniej (16181648). Dopiero państwo pruskie, które wchłonęło Darłowo po zakończeniu wojny trzydziestoletniej, podniosło rangę portu w tej miejscowości.

Stopniowo port nabierał coraz większego znaczenia, ruch statków wzmagał się. Konieczne stało się zapewnienie bezpieczeństwa statkom poruszającym się po drogach wodnych a możliewe jest to dzięki zastosowaniu odpowiedniego systemu znaków dziennych i świetlnych. Pierwsza wzmianka o latarni morskiej w Darłowie pochodzi z 1715 r., kiedy zarządzono ustawienie świateł po obu stronach ujścia Wieprzy (F. Böhmer, Geschichte der Stadt Rügenwalde, Szczecin 1900). Jednak dokładnych danych o pierwszym świetle latarni nie ma.
Wiadomo natomiast, że w 1885 r. u nasady falochronu wschodniego zbudowano parterową, niedużą stację pilotów. Budynek ten wzniesiono z czerwonej licowanej cegły, od południa przylegała do niego kwadratowa wieża. Na drugim piętrze stacji znajdował się pokój dyżurnego pilota, którego zadaniem było obserwowanie redy i obsługa latarni wskazującej swoim światłem drogę do portu. Lampa wraz z soczewką IV klasy umieszczona była w oknie na wysokości 12,2 m. Świeciła ona światłem stałym, czerwonym o zasięgu 6 Mm.
W 1899 r. w urządzeniu świetlnym wymieniono soczewkę, wstawiając o dwie klasy lepszą cylindryczną, katadioptryczną. Natomiast z opisu świateł wiemy, że w 1904 r. zmieniono charakterystykę światła. Latarnia świeciła już innym światłem – białym, przerywanym.

Chcąc zwiększyć zasięg światła latarni, w 1927 r. podwyższono wieżę o jeszcze jedną kondygnację, nad którą zbudowano laternę z białą stalową kopułą, otoczoną galeryjką. Całkowita wysokość latarni wynosiła teraz 22 m. W laternie umieszczono optykę pryzmatyczną, tarczową złożoną z trzynastu segmentów. W optyce zamontowany został zmieniacz na dwie żarówki, każda po 1000 W. Budynek latarni dotrwał w takim stanie do czasów dzisiejszych.

W 1996 r. przeprowadzono modernizację sposobu zasilania źródła światła, zapewniając nieprzerwane świecenie latarni, nawet przy braku zasilania elektrycznego, na okres jednego tygodnia. Od tej chwili źródłem światła jest żarówka halogenowa o mocy 100 W, umieszczona w automatycznym, sześciożarówkowym zmieniaczu. Optyka pozostała niezmieniona. Nieprzerwane świecenie latarni zapewnia rezerwowe zasilanie z baterii akumulatorów (tzw. buforowe), które w razie zaniku napięcia, automatycznie się załącza. Zmieniono również dotychczasową charakterystykę świecenia: 1+2+1+11=15 s, na charakterystykę o tym samym okresie świecenia, ale o dłuższym czasie świecenia pomiędzy przerwami: 2+2+2+9=15 s.

Latarnia morska w Darłowie przez swoje usytuowanie narażona jest na wyjątkowo niesprzyjające warunki atmosferyczne. W czasie sztormów, pomimo silnych umocnień falochronu, woda zalewa nieraz cały budynek, a zimą lodem skute są całe ściany północne. Dlatego też ścianę od strony morza, wykonaną tak jak inne ściany z cegły ceramicznej, w okresie późniejszym dodatkowo obmurowano kolejną warstwą cegły i pokryto cementowo-wapiennym tynkiem. Łączna grubość ściany północnej po tym wzmocnieniu wynosi 54 cm. Jednak działanie wody morskiej jest bardzo szkodliwe i mury uległy takiemu zawilgoceniu i zasoleniu, że przed wykonaniem remontu kapitalnego budynku nie można było udostępnić latarni do zwiedzania.
W latach 60. XX w. dobudowano do budynku latarni od strony wschodniej dodatkowe pomieszczenie z przeznaczeniem na pokój dla pracowników przyjeżdżających do latarni w celu przeprowadzania prac remontowych. Przybudówka wykonana w stylu latarni jest niepodpiwniczona i nie zmienia ogólnego kształtu latarni.

W 1997 r. Urząd Morski w Szczecinie opracował dokumentację remontu kapitalnego latarni morskiej Darłowo, który częściowo został wykonany w 1998 r. Remont polegał na osuszeniu murów latarni oraz wzmocnieniu ściany północnej poprzez obłożenie jej warstwą cegły klinkierowej. W budynku wymieniono instalację elektryczną, wodną i kanalizacyjną, wyremontowano dach, wymieniono stolarkę okienną i drzwiową oraz poprawiono warunki socjalne latarników. Niestety, nie przeprowadzono remontu zewnętrznego budynku i wieży, przez co ściany nadal nasiąkają wilgocią. W 1999 r. na skutek zmian w administracji morskiej latarnia została przekazana w zarząd Urzędu Morskiego w Słupsku. Jednak działania członków Stowarzyszenia Miłośników Latarń Morskich spowodowały, że po remoncie klatki schodowej w wieży budynku, latarnia została w sierpniu 2000 r. udostępniona zwiedzającym. Od tego momentu turyści, tłumnie odwiedzający latem okolice Darłowa, mogą podziwiać zarówno latarnię morską, jak i piękne widoki po wejściu na galeryjkę widokową wieży latarni.

Należy też cieszyć się, że architektura latarni pozostała nie zmieniona od chwili jej powstania oraz z tego, iż nikomu nie przyszło na myśl rozebranie obiektu, tak jak postąpiono w 1978 r. ze sławnym w całej Europie zabytkowym mostem zwodzonym, łączącym Darłówko Wschodnie z Zachodnim. Most ten przed rozebraniem i wywiezieniem był jednym z czterech takich drewnianych mostów w Europie, a jedynym czynnym. Amatorski obraz mostu można podziwiać obecnie w latarni morskiej.

Aby dojechać do latarni morskiej, w Darłowie należy kierować się w stronę Darłówka Wschodniego. Gdy już tam będziemy, musimy dotrzeć do mostu zwodzonego, a stamtąd iść wschodnim brzegiem Wieprzy w kierunku morza. U nasady falochronu zobaczymy przycupnięty czerwony budynek z białą wieżą to właśnie będzie nasza latarnia morska. Dojść do niej można też z Darłówka Zachodniego, przechodząc przez most zwodzony, jeżeli akurat nie zostanie on rozsunięty, przepuszczając wpływające lub wypływające z portu łodzie.